کن ساروويوا، نويسنده و شاعر بزرگ نيجريايي، سرشناس‌ترين قرباني جنايات کمپاني رويال داچ شل ‏است. کن در اکتبر 1941 در منطقه اوگوني نيجريه به دنيا آمد. او پسر ارشد يکي از سران قبايل منطقه بود. پس ‏از اتمام تحصيلات از سال 1962 به تدريس در دانشگاه عبادان مشغول شد و به‌تدريج به عنوان اديب و شاعر ‏در نيجريه، آفريقا و جهان به شهرت فراوان دست يافت.
                                                   

در سال 1958 رويال داچ شل در اوگوني، زادگاه کن، مخازن بزرگي از نفت و  گاز کشف کرد و عمليات ‏استخراج خود را آغاز نمود. اوگوني سرزمين زيبا و حاصل‌خيزي بود ولي اقدامات بي‌رويه شل به شکلي ‏مدهش به تخريب و آلودگي طبيعت اين منطقه و نابودي مردم آن ‌انجاميد.
کن مبارزه خود عليه شل را با انتشار ‏کتاب ديروز و امروز مردم اوگوني آغاز کرد و سپس با درج مقالات در نشريات مختلف به افشاي عملکرد شل ‏و ديکتاتوري نظامي دست‌نشانده شل و فساد سياسي حاکم بر نيجريه پرداخت. او در سال 1989 "جنبش بقاء ‏مردم اوگوني" (MOSOP) را تأسيس کرد و به عنوان رهبر اين جنبش مبارزه مسالمت‌آميز خود را شدت بخشيد ‏و مدتي به زندان افتاد.
در اين دوران شل و ديکتاتوري نظامي حاکم بر نيجريه به شدت به تخريب روستاهاي ‏منطقه اوگوني ادامه مي‌دادند. کن بار ديگر در 21 مه 1994 دستگير شد و در زير شکنجه‌هاي وحشيانه قرار ‏گرفت. در فوريه 1995 ژنرال‌هاي حاکم بر نيجريه در يک دادگاه نظامي محاکمه کن و ساير رهبران جنبش ‏اوگوني را آغاز کردند. ساروويوا در دفاعيه تاريخي خود، که دادگاه اجازه قرائت آن را نداد، اعلام کرد که ‏«محاکمه او محاکمه شل است» و اين کمپاني بايد روزي حساب جنايات خود را پس دهد. در 31 اکتبر دادگاه ‏نظامي کن و ساير رهبران جنبش اوگوني را به مرگ محکوم کرد. به دليل شخصيت برجسته فرهنگي کن، موج ‏عظيمي از مخالفت با اين رأي در سراسر جهان پديد آمد، ولي ژنرال‌هاي دست‌نشانده شل به اين اعتراضات وقعي ننهادند و در دوازده نوامبر  کن و هشت تن ديگر از سران جنبش اوگوني را به قتل رسانيدند.

                                                 
يک ماه ‏بعد، رويال داچ شل قرارداد چهار ميليارد دلاري استحصال گاز نيجريه را با حکام نظامي اين کشور منعقد کرد. ‏درباره تاريخ رويال داچ شل، ماهيت اين مجتمع نفتي و قراردادهاي آن با ايران دو مقاله در کتابخانه سایت استاد عبدالله شهبازی موجود است. ‏

منبع صهیون پژوه